Iruña Oka

Langraiz Oka Orgaz kondearen jaurerrikoa izan zen , eta XIX. mendera arte haren dorre edo gotorleku izan zen.

Herria asko hedatu bada ere, oraindik baditu zenbait eraikuntza interesgarri, konparazio batera, Andre Mariaren eliza, jatorrizko eraikinaren hondar erromanikoren batzuk dituena. Atzealdean abside erromanikoa du, leihate eder batekin.

Herriaren kanpoaldean menesestarren eskola dago. Ur termalen iturria du, eta bainuetxe zaharrerako erabiltzen zuten.

Inguruetan paseatzeko eta naturaz gozatzeko lekuak daude, besteak beste, Escobillon. Berdegune zabala da, eta gaztelu zahar baten hondarrak bisitatzeko aukera izango dugu.

Trasponten Zadorra zeharkatzen duen zubia da udalerriko eraikinik enblematikoenetarikoa, erdi puntuko hamahiru arkurekin. Handik hurbil Iruñako-Veleia oppidum-a dago, Astorga eta Bordele lotzen zituen galtzadako barruti hesitu garrantzitsua. Dirudienez, Burdin Aroan herrigune izan zen, eta mende batzuk geroago erromatarrek Iruña populatua eraiki zuten haren gainean.

Biloda herrigune txikian erromatarren garaiko beste zubi bat dago, hamar begikoa, baina ez du jatorriko itxura gordetzen. Iruña zaharrarekin lotzen zen. Bilodako eraikin nabarmenen artean, aipatzekoa da San Kristobal eliza, XVI. mendekoa.